powiat Opatów województwo świętokrzyskie (tarnobrzeskie) gmina Iwaniska
Tytuł/Title:
Widok zamku krzysztoporskiego. Rysował z natury W. Gerson; drzeworyt J. Styfiego / "WIDOK ZAMKU KRZYSZTOPORSKIEGO. (Rysował z natury W. Gerson; drzeworyt J. Styfiego.) [...]"
Autor/Author:
Józef Holewiński wg Wojciecha Gersona
Sygnatura/Signature:
Rycina sygnowana na płycie u dołu kompozycji: w lewym rogu monogram wiązany "WG 66." i w prawym rogu "J. CHOLEWIŃSKI."
Technika/Technique:
drzeworyt sztorcowy na papierze
Wymiary/Size/Capacity:
154x227 mm (kompozycja)
Stan/Condition:
Pozycja w bardzo ładnym stanie, bardzo nieznaczne praktycznie niewidoczne przekłucia karty (karta po konserwacji)
Datowanie/Dating:
1866
Pochodzenie/Origin:
Z: Kłosy nr 46 z 16.05.1866 s. 524
Inf. o Autorze/Information about an Author:
1) Józef Holewiński (17.03.1848 Warszawa - 20.01.1917 Warszawa) malarz i rysownik, a przede wszystkim jeden z najwybitniejszych polskich drzeworytników. Czynny jako rytownik w Warszawie od 1865 do początków XX w., uczeń Jana Styfiego i Wojciecha Gersona, w latach 1865-1890 związany z "Kłosami" (początkowo tu sygnował ryciny nazwiskiem "Cholewiński"), potem krótko z "Wędrowcem", a następnie z "Tygodnikiem Ilustrowanym" (w "Kłosach" i "Tygodniku Ilustrowanym" był kierownikiem artystycznym), nadto do 1902 rytował dla niemieckiego "Moderne Kunst" i dla wydawnictw książkowych, bardzo płodny, wielokrotnie nagradzany i wysoko ceniony ksylograf; zob. obszerny biogram SAP t. 3 ss. 98-99.
2) Wojciech Gerson (1.07.1831 Warszawa - 25.02.1901 Warszawa) polski malarz, także historyk i teoretyk sztuki, pedagog. Szkołę średnią ukończył w Piotrkowie Trybunalskim, od 1844 studiował w Szkole Sztuk Pięknych (SSP) w Warszawie, krótko studiując architekturę, a ostatecznie kończąc tam malarstwo 1850 (uczeń F. Piwarskiego, M. Zaleskiego i C. Breslauera), dyplom 1851. Wtedy też związał się z grupą warszawskiej cyganerii malarskiej skupionej wokół Marcina Olszyńskiego oraz podjął szereg podróży krajoznawczych, kolejną dopiero 1860. W 1853 otrzymał stypendium rządowe i studiował do 1855 w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, potem otrzymując tam kolejne tytuły akademickie (profesor od 1878). W latach 1856-1858 przebywał w Paryżu, 1858 powrócił do Warszawy, gdzie ugruntował swoją popularność i związał się z Towarzystwem Zachęty Sztuk Pięknych. Nauczał rysunku 1860-1871 w Instytucie Głuchoniemych, a 1872-1896 był głównym, profesorem Klasy (Szkoły) Rysunkowej w Warszawie, gdzie wykształcił wielu wybitnych polskich malarzy. W tym okresie dużo podróżował, ale zwykle były to krótkie podróże zagraniczne, dłuższe pobyty krajowe związane były z Krakowem i ulubionymi Tatrami. Był czołową postacią życia artystycznego Warszawy, autor szeregu publikacji i artykułów z historii oraz teorii sztuki. Pozostawił bogatą i zróżnicowaną twórczość malarską - ponad 500 realistycznych obrazów (głównie malarstwo historyczne, pejzażowe i religijne, a także portretowe), liczne rysunki i ilustracje, zaś bardzo rzadko uprawiał litografię; zob. Polski słownik biograficzny (PSB) t. 7 ss. 400-403 i SAP t. 2 ss. 309-316
Literatura/Literature:
Grajewski 1972 poz. 24395
Uwagi/Comments:
Zachowana cała karta oraz tekst w kserokopii sygnowany pseudonimem: "(W.)" autorstwa Kazimierza Władysława Wójcickiego; zob. SPPP t. 3 s. 403. Podtytuł błędnie podaje autorstwo Jana Styfiego. Rzadka rycina.
Manierystyczny zamek Krzyżtopór z lat 1627-1644 dla Krzysztofa Ossolińskiego, założenie na planie regularnego pięcioboku, otoczone fortyfikacjami bastejowymi systemu nowowłoskiego w które wpisane założenie pałacowe, ówcześnie jedna z największych rezydencji w Europie, od 1656 w ruinie; zob. Atlas zabytków s. 480 z ilustracją
