| Wśród drzeworytników są: Aleksander Regulski (AR), Ludwik Frick, Jan Styfi, F. Schnage (Sznage), Alfred Karmański, Edward Gorazdowski, Kazimierz Krzyżanowski (KK).
1) Aleksander Regulski (1839 Warszawa - 1884 Warszawa) wybitny drzeworytnik polski działający w Warszawie, jeden z pionierów ksylografii oraz jeden z jej najwybitniejszych przedstawicieli, czynny w latach 1861-1884, związany z "Tygodnikiem Ilustrowanym" do 1865 i od 1868 do śmierci jako kierownik drzeworytni, w latach 1865-1868 prowadził drzeworytnię "Kłosów" (a w latach 1866-1867 miał też własną drzeworytnię), zamieszczał też prace w innych czasopismach i kalendarzach oraz wydawnictwach książkowych, specjalizował się w portrecie, początkowo rytował również inne tematy, płodny twórca, autor kilku tysięcy drzeworytów, prawdopodobnie ok. 3000 z czego ok. 2000 portretów; zob. obszerny biogram SAP t. 8 ss. 278-279.
2) Ludwik Frick (Fryk) warszawski drzeworytnik czynny w latach 1863-1868, rytujący dla "Tygodnika Ilustrowanego"; zob. SAP t. 2 s. 249, Rudniewska (Słownik) s. 44 (obszerniej).
3) Jan Styfi (ca 1839 Warszawa - 5.03.1921) wybitny warszawski drzeworytnik faktycznie czynny dłużej niż dotąd przyjmowano tj. 1859 - ca 1900. Studiował 1856-1857 w Warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, następnie doskonalił się w drzeworytnictwie w Lipsku. Jako rytownik związany od samego początku tj. od 1859 z "Tygodnikiem Ilustrowanym", a w latach 1865-1890 z "Kłosami" (w obu pismach jako kierownik drzeworytni), rytował również dla wydawnictw książkowych, kalendarzy oraz dla "Tygodnika Powszechnego". W okresie 1866-1867 prowadził własną drzeworytnię wspólnie z A. Regulskim, a potem ca 1876-1879 wspólnie Andrzejem Zajkowskim. Jeden z najwybitniejszych i najpłodniejszych polskich ksylografów, faktycznie czynny już od 1851 (Teodor Tripplin: Portugalia. Warszawa: bez wydawcy, 1851) co też wskazuje na wcześniejszą datę urodzenia. Nauczyciel szeregu polskich drzeworytników, otrzymał też liczne nagrody na wystawach krajowych i zagranicznych; zob. obszernie Opałek 1949 ss. 64-66 i SPKP ss. 864-865 oraz Banach 1959 s. 219 i s. 221
4) F. Schnage (Sznage) warszawski drzeworytnik czynny w latach ok. 1863-1870, pracujący głównie dla "Tygodnika Ilustrowanego", autor dość licznych drzeworytów; zob. Opałek 1949 s. 66, Rudniewska (Słownik) ss. 128-129.
5) Alfred Karmański (1847-ok. 1920) warszawski drzeworytnik, czynny w Polsce głównie w latach 1866-1872 ("Tygodnik Ilustrowany", "Sobótka"), następnie pracował jako ksylograf i ilustrator we Francji; zob. SAP t. 3 s. 364, Rudniewska (Słownik) s. 58, informacja rodziny ksylografa.
6) Edward Gorazdowski (1843-1901) warszawski drzeworytnik czynny w latach 1863 do początków XX w., jeden z najlepszych i najpłodniejszych polskich ksylografów, wielokrotnie nagradzany, w latach 1863-1873 i od 1890 związany z "Tygodnikiem Ilustrowanym", 1873-1890 z "Kłosami"; zob. obszerny biogram w SAP t. 2 ss. 400-401.
7) Kazimierz Krzyżanowski (1844 Warszawa - 7.12.1885 Lwów) warszawski i lwowski drzeworytnik czynny w latach 1863-1876, związany przede wszystkim z "Tygodnikiem Ilustrowanym", a we Lwowie ze "Strzechą", a także z wydawcami kalendarzy; zob. SAP t. 4 s. 311 i SAP Uzupełnienia s. 139.
8) Wojciech Gerson (1.07.1831 Warszawa - 25.02.1901 Warszawa) polski malarz, także historyk i teoretyk sztuki, pedagog. Szkołę średnią ukończył w Piotrkowie Trybunalskim, od 1844 studiował w Szkole Sztuk Pięknych (SSP) w Warszawie, krótko studiując architekturę, a ostatecznie kończąc tam malarstwo 1850 (uczeń F. Piwarskiego, M. Zaleskiego i C. Breslauera), dyplom 1851. Wtedy też związał się z grupą warszawskiej cyganerii malarskiej skupionej wokół Marcina Olszyńskiego oraz podjął szereg podróży krajoznawczych, kolejną dopiero 1860. W 1853 otrzymał stypendium rządowe i studiował do 1855 w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, potem otrzymując tam kolejne tytuły akademickie (profesor od 1878). W latach 1856-1858 przebywał w Paryżu, 1858 powrócił do Warszawy, gdzie ugruntował swoją popularność i związał się z Towarzystwem Zachęty Sztuk Pięknych. Nauczał rysunku 1860-1871 w Instytucie Głuchoniemych, a 1872-1896 był głównym, profesorem Klasy (Szkoły) Rysunkowej w Warszawie, gdzie wykształcił wielu wybitnych polskich malarzy. W tym okresie dużo podróżował, ale zwykle były to krótkie podróże zagraniczne, dłuższe pobyty krajowe związane były z Krakowem i ulubionymi Tatrami. Był czołową postacią życia artystycznego Warszawy, autor szeregu publikacji i artykułów z historii oraz teorii sztuki. Pozostawił bogatą i zróżnicowaną twórczość malarską - ponad 500 realistycznych obrazów (głównie malarstwo historyczne, pejzażowe i religijne, a także portretowe), liczne rysunki i ilustracje, zaś bardzo rzadko uprawiał litografię; zob. Polski słownik biograficzny (PSB) t. 7 ss. 400-403 i SAP t. 2 ss. 309-316 |
| malarstwo polskie, rysunek polski architektura budownictwo ludowe, etnografia Litwini sceny obyczajowe i rodzajowe typy ludowe, gospodarka rolnictwo / architecture country/folk builidings/country/folk builiding, economy agriculture, ethnography folk types/folk type social scenes, themes/social scene, social theme the Lithuanians / Architektur Volksbauwesen, Etnographie Litauer Sittenszenen/Sittenszene Volkstypen/Volkstyp, Wirtschaft Landwirtschaft / wood-engraving woodcut / Holzschnitt Holzstich |
