Kraków-Wawel / św. Jadwiga I Andegaweńska (1374-1399) królowa Polski z dynastii Andegawenów od 1384; pierwsza żona Władysława Jagiełły od 1386 / Władysław II Jagiełło (1351-1434) wielki książę litewski 1377-1401, król polski od 1386 / Jan Tęczyński (zm. 1405) kasztelan i starosta krakowski, namiestnik królewski na Małopolskę, starosta Królestwa Polskiego / Gniewosz z Dalewic (zm. 1406) podkomorzy krakowski
"Królowa Jadwiga odprzysięgająca potwarz rzuconą na nią przez Gniewosza z Dalewic. Kopia obrazu olejnego J. Simmlera. (Podług fotografii wykonanéj przez p. p. Dutkiewicza i Klocha). [...]"
Autor/Author:
Józef Pokorny wg fotografii Ferdynanda Kloch de Kernitz i Melecjusza Dutkiewicza na podstawie Józefa Simmlera
Sygnatura/Signature:
Rycina sygnowana na płycie w prawym dolnym rogu kompozycji: "POKORNY ryl"
Technika/Technique:
drzeworyt sztorcowy na papierze
Wymiary/Size/Capacity:
259x187 mm (kompozycja)
Stan/Condition:
Pozycja w ładnym stanie, kompozycja bez wad, bardzo nieznaczne plamy na marginesach karty
Datowanie/Dating:
1867
Pochodzenie/Origin:
Z: Tygodnik Ilustrowany nr 399 z 18.05.1867 s. 232
Inf. o Autorze/Information about an Author:
Józef Pokorny (Josef Pokorný) (1826 Praga - 14.11.1872 Praga) wybitny czeski drzeworytnik. Uczeń B. Haase w Pradze do 1846, potem pracował do 1853 w Lipsku, następnie w Wiedniu i Petersburgu do 1862, potem w Pradze, zaś w latach 1865-1868 był kierownikiem drzeworytni "Tygodnika Ilustrowanego", od 1868 w Pradze, gdzie pracował dla czasopisma "Svĕtozor". Nauczyciel wielu polskich drzeworytników, w Polsce autor około 30 prac; zob. SAP t. 7 ss. 366-367; AKL. Index t. 9 s. 833 i przed wszystkim Toman t. 2 s. 292
Literatura/Literature:
Grajewski 1972 poz. 15343
Uwagi/Comments:
Zachowana cała karta oraz tekst w kserokopii sygnowany pseudonimem: "F. H. L." autorstwa Fryderyka Henryka Lewestama; zob. SPPP t. 1 s. 527.
Scena z 1389 związana z potwarzą rzuconą na dworze królewskim na Wawelu wobec królowej Jadwigi przez podkomorzego krakowskiego Gniewosza z Dalewic (zm. 1406), której zarzucił jej rozwiązłość i zdradę małżeńską.
- Władysław II Jagiełło (ca 1351 - 1.06.1434 Gródek Jagielloński) wielki książę litewski 1377-1401, król polski od 1386, syn Olgierda. Jako władca Litwy, zagrożony przez Krzyżaków, w 1386 w Krewie zawarł unię z Polską, przyjął chrzest i poślubił Jadwigę Andegaweńską (króla Polski od 1384) oraz został koronowany na króla Polski (panując wraz z Jadwigą Andegaweńską), od 1387 chrystianizował Litwę, w 1401 przekazał Witoldowi Kiejstutowiczowi tytuł wielkiego księcia litewskiego, pokonał Krzyżaków pod Grunwaldem w 1410 w wojnie w latach 1409-1411, w 1413 zawarł unię z Litwą w Horodle, zapoczątkował dynastię jagiellońską w Polsce; zob. Leksykon historii Polski ss. 804-805 i inne.
- św. Jadwiga I Andegaweńska, Anjou (ur. w pierwszych tygodniach 1374, prawdopodobnie 18.02.1374 Buda - 17.07.1399 Kraków) królowa Polski z dynastii Andegawenów, córka Ludwika Węgierskiego i Elżbiety Bośniaczki, 1384 koronowana na króla Polski; pierwsza żona Władysława Jagiełły poślubiona 18.02.1386, święta kościoła rzymskokatolickiego (beatyfikowana 1979, kanonizowana 1997), patronka Polski; zob. Polski słownik biograficzny (PSB) t. 10 ss. 291-297.
- Gniewosz z Dalewic (ca połowa XIV w. - 1406) podkomorzy krakowski od 1397. Od 1378 w służbie Władysława Opolczyka na Rusi reprezentanta stronnictwa proaustriackiego, potem na dworze królewskim Władysława II Jagiełły w Krakowie, znany z prób rozbicia małżeństwa króla z Jadwigą 1388-1389 m.in. poprzez pomówienia królowej o romans z ks. austriackim Wilhelmem. Niebawem wrócił do łask króla i pełnił różne urzędy: starosta generalny ruski 1393, starosta halicki 1394, podkomorzy krakowski od 1397, starosta trembowelski 1403, kasztelan sandomierski 1406; zob. Polski słownik biograficzny (PSB) t. 8 ss. 143-144.
- Jan Tęczyński (Jan z Tęczyna) (zm. 1405) kasztelan wojnicki i krakowski, namiestnik królewski na Małopolskę, starosta krakowski, starosta Królestwa Polskiego. Jeden z twórców unii polsko-litewskiej, zaufany królowej Jadwigi i wykonawca jej testamentu, jeden z przywódców stronnictwa andegaweńskiego w Małopolsce. Wysoki urzędnik Królestwa Polskiego, pełnił funkcję kasztelana wojnickiego 1379-1398, starosty sieradzkiego 1386-1397, kasztelana krakowskiego 1398-1405, ochmistrza dworu królowej Jadwigi 1398-1399, starosty krakowskiego 1399-1405, w latach 1399-1402 był drugą osobą w państwie tytułowany jako starosta Królestwa Polskiego i wicekról
Cena/Price:
250
Słowa kluczowe/Keywords:
[portret:św. Jadwiga I Andegaweńska]/[portret:Władysław II Jagiełło]/[portret:Jan z Tęczyna]/[portret:Gniewosz z Dalewic]
Numer katalogowy/Number:
i16029
Kategorie tematyczne/Categories:
historia sceny historyczne, okresy historyczne średniowiecze, portrety polskie okres postacie średniowiecze - Polska, portrety polskie zawody władcy polscy - królowie - Polska zbiorowe - Polska święci i beatyfikowani - Polska, malarstwo polskie, rysunek polski religia święci i błogosławieni - religia / historical periods Middle Ages, history portraits/portrait religion saints/saint / Geschichte Porträts/Porträt Religion Heilige, historische Epochen Mittelalter / wood-engraving woodcut / Holzschnitt Holzstich
