Kresy - powiat Nowogródek województwo nowogródzkie gmina Zdzięcioł (Białoruś)
Tytuł/Title:
"Strzała, w gub. grodzieńskiéj, miejsce urodzenia i zamieszkania poety Juliana Korsaka-z Albumu Napoleona Ordy. 210"
Autor/Author:
Aleksandra Kühlewein wg Henryka Filipowicza na podstawie Napoleona Ordy
Sygnatura/Signature:
Rycina sygnowana na płycie u dołu kompozycji: po lewej stronie "Kühlewein sc." i po prawej stronie "H. Filipowicz"
Technika/Technique:
drzeworyt sztorcowy na papierze
Wymiary/Size/Capacity:
190x238 mm (kompozycja)
Stan/Condition:
Pozycja w bardzo ładnym stanie
Datowanie/Dating:
1878
Pochodzenie/Origin:
Z: Tygodnik Ilustrowany nr 139 (987) z 24.08.1878 s. 112
Inf. o Autorze/Information about an Author:
- Aleksandra (nie Alfred) Kühlewein (2. połowa XIX w. - prawdopodobnie nie przed 1912) warszawska drzeworytniczka, a także rysowniczka, czynna w latach 1872 - ca 1883 pracująca głównie dla "Wieńca", a potem dla "Tygodnika Ilustrowanego" (tu liczne prace w latach 1876-1879) oraz liczne ryciny ca 1881-1883 w pracy Juliusza Sypniewskiego "Owczarstwo" (Warszawa 1883), gdzie część drzeworytów wg swoich rysunków sama rytowała. Uczennica w latach 1865-1868 w Instytucie Głuchoniemych i Ociemniałych w Warszawie, następnie tamże jeszcze przez dwa lata doskonaliła się w rysunku, drzeworytnictwie oraz litografii pod kierunkiem Wojciecha Gersona (rysunek) i Konstantego Przykorskiego (drzeworytnictwo). Debiutowała w 1872 w czasopiśmie "Wieniec" drzeworytem "Zapoznanie się przed karczmą"; zob. Michał Kazimierz Gajzler: Aleksandra Kühlewein - rytowniczka "Widoków Łowicza". Relacja z badań; w: Roczniki Łowickie. T. 17 (2019). Łowicz: Łowickie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, 2022 ss. 124-145 (tu też ustalony wykaz prac artystki); dotąd błędnie opisywana jako Alfred Kühlewein w: Opałek 1949 s. 54; SAP t. 4 ss. 344-345 i Rudniewska (Słownik) ss. 77-78 i innych
- Napoleon Orda (11.02.1807 Worocewicze - 26.04.1883 Warszawa) rysownik i malarz, także kompozytor; studiował matematykę w Wilnie, brał udział w powstaniu listopadowym, od 1833 w Paryżu, gdzie zajmował się muzyką i rysunkiem m.in. uczył się rysunku u Pierre'a Girarda, odbył liczne podróże artystyczne po Europie i Algierii, w 1856 wrócił do kraju, bardzo aktywny artystycznie w latach ca 1872-1883, kiedy odbył systematyczne podróże po kraju, sporządzając ponad 1000 rysunków i akwarel, z czego 260 zostało zreprodukowanych w litografii (przez Alojzego Misierowicza) w ramach cyklu: Album widoków historycznych Polski cenione przede wszystkim za walory dokumentacyjne; zob. SAP t. 6 ss. 291-294.
- Henryk Filipowicz (25.01.1842 Radom - nie przed 1890) malarz, rysownik, drzeworytnik, krytyk artystyczny i fotograf. Studiował malarstwo w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie latach 1859-1861. W latach 1866-1867 przebywał w Kuźniecku (od 1931 Nowokuźnieck) na Syberii, potem w latach 1868-1875 z przerwami w Warszawie, gdzie zajmował się też fotografią oraz ilustratorstwem od 1869 współpracując z "Tygodnikiem Ilustrowanym" (gdzie od 1871 był kierownikiem artystycznym) i "Opiekunem Domowym" i rzadziej z innymi pismami. Sporadycznie drzeworytnik głównie rytujący swe rysunki dla "Tygodnika Ilustrowanego". Od 1869 był też publicystą w prasie warszawskiej m.in. publikując wspomnienia z Syberii i recenzje z wystaw. Pod koniec 1875 wyjechał do Odessy zajmując się tam fotografią do 1880, w latach 1880 do co najmniej 1888 prowadził zakład fotograficzny w Tyflisie (Tbilisi), gdzie eksperymentował z fotografią tworząc "foto-rzeźby". Stale wystawiał obrazy w kraju i publikował. W latach 1877-1878 korespondent wojenny w czasie wojny rosyjsko-tureckiej. Autor licznych obrazów i rysunków - portrety, sceny rodzajowe, typy z licznych podróży, typy uliczne i zabytki architektury Warszawy; zob. SAP t. 2 s. 219 (pomija datę śmierci artysty) i Strzałkowski 2017 (Leksykon fotografii) s. 145
Literatura/Literature:
Grajewski 1972 poz. 24133
Uwagi/Comments:
Zachowana cała karta. Rycina bez artykułu - rycinie nie towarzyszył tekst w numerze
